Wat is spiritualiteit?

Spiritualiteit wordt tegenwoordig als verzamelterm gebruikt voor allerlei gedachten en bezigheden die met het ‘geestelijke’ te maken hebben. Om spiritualiteit beter te begrijpen zullen we spiritualiteit bekijken vanuit 3 verschillende invalshoeken om vervolgens een conclusie te kunnen trekken.

1. Spiritualiteit in religie

De oorsprong van spiritualiteit zit in religie. In religie wordt een onderscheid gehanteerd tussen het ‘stoffelijke’ en het ‘geestelijke’. Het stoffelijke is de materiële wereld waaronder ook ons lichaam valt. In het Hindoeïsme ook wel Prakrti genoemd, de stoffelijke natuur. Het geestelijke wordt gezien als het zuivere, het Goddelijke. Denk aan de heilige geest vanuit het Christendom, of Brahman vanuit het Hindoeïsme. In alle religies is dit onderscheid belangrijk omdat het de bedoeling is om het lichamelijke en het stoffelijke te overstijgen en ons te richten op het zuivere, goede en Goddelijke.

Onder het lichamelijke worden al onze begeertes bedoelt. Begeertes ketenen ons vast aan de stoffelijke, materiële wereld. We proberen immers onze behoeften te bevredigen met dingen in de stoffelijke wereld. Echter is de bevrediging altijd voor korte duur. Nadat de bevrediging zijn piek heeft bereikt komt er weer een nieuw verlangen. We worden dus afhankelijk van die stoffelijke wereld. Met als gevolg frustratie en onrust. Alle religies onderwijzen dan ook om het stoffelijke los te laten.

Vanuit deze invalshoek wordt spiritualiteit gezien als de geestelijke oefeningen om God te dienen en tot God te komen waarbij de begeerten worden verminderd en het ego uitdooft.

2. Spiritualiteit voor persoonlijke ontwikkeling en als anti-stressmiddel

Veel spirituele handelingen uit de religies zijn uit hun religieuze context gehaald en voor persoonlijke doeleinden gebruikt. spirituele oefeningen worden gezien als technieken voor meer rust, meer bewustwording en minder stress. In religie waren die handelingen onderdeel van een groter geheel en werden ze niet per se gedaan voor een bepaald persoonlijk doel, maar eerder omdat ze uiting gaven aan de aanbidding van God. De vruchten die men ervan kreeg waren waardevolle bijeffecten. Momenteel in de omgeving van spiritualiteit worden die handelingen enkel gebruikt met als doel die bijeffecten.

Dit is dus een hele andere insteek. Eerst waren de handelingen een onderdeel van de aanbidding vanuit een intentie om God te dienen. Nu worden de handelingen uitgevoerd voor eigen innerlijke en persoonlijke ontwikkeling. Wel zijn het nog steeds dezelfde handelingen enkel in een niet religieuze context met een individualistisch doel.

Vanuit deze invalshoek is spiritualiteit een manier om rust, stilte, bezinning en persoonlijke ontwikkeling te bewerkstelligen.

3. Alternatieve spiritualiteit

Naast de spirituele handelingen vanuit religie zijn er ook tal van theorieën, technieken en methoden die niet voortkomen uit religie, maar door bepaalde mensen zijn ontwikkelt. Deze mensen hadden een bepaald (metafysisch) inzicht of een bepaalde gave. Hierop hebben ze een theorie of methode ontwikkelt die anderen ook konden leren.

Mensen proberen het geestelijke te beïnvloeden met hun krachten of kunnen voorspellingen doen over iemands zijn toekomst of hebben bepaalde inzichten die mensen kunnen helpen. Deze vormen van spirituele beïnvloeding komen niet voort uit de religieuze vormen van spiritualiteit. Er is dus een groot verschil tussen deze vormen van spiritualiteit en die vanuit de religie. Namelijk dat het doel vanuit religie de aanbidding opzichzelfstaand is en de alternatieve vorm van spiritualiteit is om een ander actief te helpen met zichzelf als helper. Hiervoor wordt vaak geld gevraagd wat het tegelijkertijd een commerciële handeling maakt.

Deze kant van spiritualiteit is dan ook een markt geworden wat zelfs gezien kan worden als een bepaalde subcultuur. Er zijn twee elementen die ik apart bespreek die tot de alternatieve spiritualiteit behoren, namelijk; gericht op genezing en gericht op voorspelling.

3a. Spirituele praktijk voor genezing

Er zijn momenteel tal van methodes die gebaseerd zijn op energetische behandelingen. Waarvan Reiki één van de bekendste is. Hierbij beïnvloed men het energetisch veld van zichzelf of een ander via de handen. Deze vorm van genezing komt uit Japan. In het lichaam zijn allerlei kleinere energievelden die chakra’s worden genoemd. Men denkt die te beïnvloeden zodat bepaalde energieblokkades vrijkomen en men zich daardoor lichamelijk of psychologisch beter zal gaan voelen. Oorspronkelijk is Reiki door Mikao Usui ontwikkelt om harmonie en spirituele ontwikkeling te creëren. Het is dus een onderdeel van de spirituele omgeving.

Vanuit dit standpunt wordt spiritualiteit gezien als een energetische methode om iemand te genezen van blokkades. Deze energie is onzichtbaar en geestelijk van aard.

3b. Spirituele praktijk voor voorspelling

Er zijn tal van methodes ontwikkelt om de toekomst van mensen te voorspellen. Denk aan tarotkaarten, pendel, handlezen, persoonlijk object lezen etc. Deze spirituele praktijken worden voornamelijk uitgevoerd via de spirituele beurzen. Veel mensen gaan daarheen om meer vat op en meer inzicht te krijgen over hun leven. Ze zoeken hoop. Ze willen weten of hun partner nog bij hun blijft of juist wanneer ze nou eindelijk een partner krijgen. Of ze willen weten hoe het met hun werk zit, of ze een bepaalde stap in hun carrière wel moeten maken en of dat wel goed uitpakt. Ook zijn er veel vragen over hun gezondheid of over kinderen en andere geliefde of familieleden.

Vanuit dit standpunt is spiritualiteit een manier van communiceren met de geestelijke wereld en daaruit informatie vergaren waarmee iemand geholpen kan worden. Deze vorm van communicatie of waarneming gebeurd op geestelijk niveau en niet via de lichamelijke zintuigen in de stoffelijke wereld.

Wat is spiritualiteit nu?

Spiritualiteit is een dimensie tegenover de materiële, stoffelijke dimensie. Het is dus een geestelijke dimensie waartoe met zich passief en actief kan richten. Met een passief richten worden de spirituele oefeningen bedoelt die vanuit religie komen. Je wendt je tot het spirituele, het Hogere met het idee dat dat het meest zuivere en goede is. En met het actieve onderdeel wordt bedoelt dat men werkelijk de spirituele dimensie probeert te beïnvloeden zoals met Reiki of ermee probeert te communiceren via pendels, tarot kaarten of paranormale waarneming.

Het gevaar van de alternatieve kant van spiritualiteit

Persoonlijk vind ik enkel de passieve vorm van spiritualiteit waardevol voor de mens. Vanuit religie of voor eigen doeleinden zoals meer rust en bezinning. De alternatieve vormen waarbij iemand actief bezig is met de spirituele dimensie om een ander te helpen zie ik als een dwaalweg.

Het gevaar is enerzijds dat de gever zichzelf verheven gaat voelen en snel in machtsmisbruik kan vervallen of enkel voor commerciële doeleinden werkt. Anderzijds is het gevaar voor de ontvanger dat die niet leert bouwen op zijn eigen intuïtie, het leven niet durft aan te gaan zoals het is en niet zijn eigen helingskracht aanwakkert. De ontvanger wordt als snel afhankelijk van de gever van advies, heling of toekomstvoorspellingen. Dit is in geen enkel opzicht helpend voor de ontvanger.

Daarnaast kan de gever makkelijk denken dat hij bepaalde gaven heeft, maar dit in werkelijkheid niet heeft. De ontvanger kan wel bepaalde effecten ervaren, maar dit komt dan voort uit het placebo effect door het psychologische fenomeen self-fulfilling prophecy. De alternatieve vorm van spiritualiteit leidt dus enkel tot verwarring voor zowel de ontvanger als de gever. Werkelijk zinvolle spirituele oefening is de oefening waarbij iemand in stilte verkeerd en zich richt op het geestelijke, dan wel in zichzelf dan wel buiten zichzelf op bijvoorbeeld een God.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *