Wat de Bijbel ons vertelt over ‘een gelukkig leven’

“Mijn plan met jullie staat vast – spreekt de HEER. Ik heb jullie geluk voor ogen, niet jullie ongeluk: ik zal je een hoopvolle toekomst geven.” Jeremia 29:11

Mijn blog gaat over een Happy Mind, ofwel wat een mens gelukkig maakt. Ik kan daarbij natuurlijk niet het meest gelezen boek ter wereld onberoerd laten. In de Bijbel wordt namelijk ook een beeld geschetst van wat de mens gelukkig zou maken. In deze blog wil ik kort beschrijven wat de Bijbel ziet als ‘een gelukkig leven’ en hoe de mens dat kan bereiken.

Het onderscheid: materiële wereld vs geestelijke wereld

In de Bijbel wordt een onderscheidt gemaakt tussen de materiële en geestelijke wereld. Dit is een belangrijk onderscheid en loopt als een rode draad door de Bijbel heen. Ik wil dit onderscheid dan ook gebruiken als startpunt. Volgens de Bijbel zit het ‘gelukkig leven’ namelijk in de geestelijke dimensie van ons bestaan en niet in de materiële wereld. Onder de materiële wereld valt de zichtbare en biologische wereld en daarmee ook ons fysiek lichaam. De geestelijke dimensie is moeilijker te vatten. Het is immers iets wat we zintuigelijk niet kunnen waarnemen en zich ook niet laat meten of registeren. Toch is het ook een onderdeel van ons mens-zijn. Het is een deel van ons waarin het ‘geweten’ zit, het moraal, maar ook gevoelens van liefde, vreugde, dankbaarheid, hoop en vrede. God zit verankerd in de geestelijke dimensie.

Je kunt de materiële en geestelijke wereld zien als twee verschillende dimensies van dezelfde realiteit. we enkel gericht zijn op het materiële raken we volledig gehecht aan zintuigelijke prikkeling en onze instinctieve driften. De Bijbel leert ons juist dat alles in de materiële wereld inherent leeg en dus dood is.

Bijbelse visie op leven en dood

In onze materiële biologische visie is iets dood wanneer het aan zijn einde is gekomen van zijn fysieke staat of hoedanigheid. En is iets levend als het voedt, ademt en uitscheidt. Echter ben je volgens de Bijbel pas ‘echt’ levend als je het geestelijke in jezelf hebt aangewakkerd ofwel in verbinding staat met het geestelijke. Dit wordt gezien als ‘in verbinding zijn met God’. Leven vanuit God. Leven vanuit het licht van God. God in jezelf dragend. Deze manier van levend zijn staat los van wanneer je lichaam sterft. God leeft eeuwig en wanneer je leeft in Hem leef je ook eeuwig, zelfs al vergaat je lichaam. “En de wereld gaat voorbij met haar begeerte; maar wie de wil van God doet, blijft tot in de eeuwigheid.”  1 Johannes 2:17.

Er wordt dus gesuggereerd dat je enkel in een andere staat overgaat wanneer je lichaam sterft. Ook kun je levend dood zijn wanneer je niet leeft in verbinding met het geestelijke. Niet leeft vanuit God, niet in het licht van God en God niet in je draagt ofwel het geestelijke in jezelf hebt uitgedoofd. “Maar zij die haar lusten volgt, is levend dood.”  1 Timotheüs 5: 6. Je leeft dan wel, maar bent eigenlijk dood (van binnen, geestelijk, innerlijk). Het geestelijke leeft dus eeuwig voort, “Ik zeg u dus: laat u leiden door de Geest, dan bent u niet gericht op uw eigen begeerten.” Gelaten 5:16.

Via de begeerte verstikt in het materiële

In de Bijbel wordt veel aandacht besteedt aan de ‘begeerte’. De begeerte komt uit de wereld en niet uit God zo wordt beschreven in de Bijbel. “Want al wat in de wereld is: de begeerte van het vlees, de begeerte van de ogen en de hoogmoed van het leven, is niet uit de Vader, maar is uit de wereld.” 1 Johannes 2: 16. Wanneer men zich enkel op de begeertes richt is men ‘geestelijk’ dood. De begeerte wordt gezien als een kracht die ons gehecht maakt aan de materiële wereld en ons afhoudt van het geestelijke. Een begeerte is een verlangen, een sterke behoefte die je kan voelen. Het kernidee van een begeerte is dat hetgeen je verlangt in de materiële wereld zit. Je kunt bijvoorbeeld verlangen naar materieel bezit zoals een groot huis, mooie kleding, een luxe auto of veel geld. “Hun diepste gedachte is dat hun huizen voor eeuwig bestaan, hun woningen van generatie op generatie; zij noemen de landen naar hun naam. Toch blijft de mens, in al zijn aanzien, niet bestaan; hij wordt gelijk aan de dieren, die vergaan”. Psalmen 49: 12-13.

Daarnaast kun je verlangen naar voedsel of seks. Ook deze dingen zijn te vinden in de materiële wereld. De één in bijvoorbeeld een hamburger en de ander is te vinden met een ander persoon. Er zijn ook overkoepelende verlangens zoals macht, controle, zekerheid, erkenning en (sociale) status. De verzadiging van deze verlangens zijn tevens verstrengeld en verankerd in de materiële wereld. Je krijgt bijvoorbeeld sociale status met een groot huis, zekerheid wanneer je veel geld hebt en macht als je veel invloed hebt op andere mensen. Al deze begeertes zorgen ervoor dat je je zintuigen afstemt op de materiële wereld. De verzadiging van je verlangen zit immers in die materiële wereld.

Lichamelijke en sociale behoeften vs geestelijke behoeften

De lichamelijke en sociale behoeftebevredigingen zijn altijd oppervlakkig en van korte duur. Wanneer de bevrediging afneemt ontstaat er een onprettig gevoel. Het voelt als een disbalans. Je wilt je weer comfortabel en lekker voelen. En zo raakt je aandacht en je zintuigen volledig en constant gericht op de materiële wereld. Op de verzadiging van je eigen begeertes. Hoe vaker en langer je dit doet hoe minder je tegen ongemak en discomfort kan. En hoe sneller je dus weer zoekt naar bevrediging. Je raakt als het ware verslaafd. Je wordt onrustig en egoïstisch. Omdat je je aandacht steeds richt op het oppervlakkige wordt je gevoelswereld niet verdiept en blijft je moraliteit onvolwassen. Hierin ziet de Bijbel het ongeluk van de mens. De mens kan dan niet geestelijk ontplooien en innerlijk tot bloei komen, maar zal vervallen in leegte, geestelijke armoede en eenzaamheid. De mens heeft namelijk ook een geestelijke kant in zichzelf. Deze geestelijke kant dient ook gevoed te worden.

Onze geestelijke kant verlangt naar stilte, liefde, bezinning en reflectie. Het zijn tegengestelde behoeften aan de lichamelijke en sociale behoeften. In de geestelijke behoeften zit rust terwijl in de lichamelijke behoeften actie zit. Ze gaan dus niet samen. Wanneer we een moment van stilte, aanbidding of meditatie willen nemen worden we vaak getart met onrust in gedachten en lichaam. Sommige mensen worden zelfs angstig. Dit laat goed zien hoe erg we dan gehecht zijn aan de materiële wereld, aan zintuigelijke prikkeling en de verzadiging van de begeertes. We zijn vervult met onrust en verveling. We dienen onszelf te trainen om het geestelijke in onszelf aan te wakkeren. En zodoende de zeer waardevolle geestelijke gevoelens van rust en vrede in onszelf te manifesteren. Dit is wat de Bijbel ons leert. Hierin zit het ‘ware’ geluk.

Overstijg het materiële en kom tot het geestelijke

Wij mensen zijn niet per definitie vastgeketend, gedetermineerd aan de begeerte en daarmee ook niet aan de materiële wereld. Wij mensen hebben de capaciteit om ons te beheersen en ons te richten op het geestelijke. Handelingen die voortkomen uit begeertes brengen je geen geluk. Handelingen vanuit het geestelijke brengen wel geluk, zo wordt gesteld. Dit zijn handelingen die voortkomen uit een gevoel van rechtvaardigheid, zelfbeheersing (volharding), wilskracht en onbaatzuchtige naastenliefde. “Het licht van rechtvaardigen verblijdt, maar de lamp van goddelozen wordt uitgedoofd.” Spreuken 13: 9. Het zijn gevoelens die we al in onszelf hebben alleen dienen ze gemanifesteerd en gevoed te worden. Dit kan door de aandacht te richten op het geestelijke in plaats van om het materiële. Het werkt namelijk zo dat als je aandacht enkel gericht is op je eigen lichamelijke en sociale behoeften je geestelijkheid verkleint. En wanneer je juist je aandacht richt op het geestelijke worden je lichamelijke en sociale behoeften verminderd. Je manifesteert de diepere en meer vervullende geestelijke gevoelens van liefde, vreugde en innerlijke vrede en rust.

Dus wanneer je gehecht raakt aan de materiële wereld raak je geestelijk verarmd (met eenzaamheid, rusteloosheid en egoïsme tot gevolg) en andersom, wanneer je de geestelijke wereld meer toelaat in jezelf wordt de hechting aan de materiële wereld minder (met innerlijke rust, tevredenheid en altruïsme tot gevolg). De Bijbel leert ons om de aandacht te richten op het geestelijke.

De innerlijke strijd

Wij mensen hebben dus een innerlijke strijd. Het is niet een strijd met geweld, agressie en hardheid, maar een innerlijke strijd om meer zelfacceptatie, zelfliefde, nederigheid en liefdevolle zelfopoffering (niet toegeven aan begeertes) toe te laten en meer tot het geestelijke te komen, tot God. We dienen los te komen van onze lichamelijke en sociale begeertes om zodoende meer vanuit het geestelijke te handelen.  De Bijbel vertelt ons immers dat dat ons geluk brengt en dat we niet moeten toegeven aan onze lusten en driften; “U echter, o mens die God toebehoort, ontvlucht deze dingen. Jaag daarentegen gerechtigheid, godsvrucht, geloof, liefde, volharding en zachtmoedigheid na. Strijd de goede strijd van het geloof.” 1 Timotheüs 6: 11-12.

De innerlijke strijd is een strijd tussen enerzijds onze egoïstische, instinctieve behoeften en anderzijds onze altruïstische, geestelijke behoeften naar stilte, liefde, bezinning en reflectie. Hiermee oogsten we in onszelf ook belangrijke karakteristieken zoals rechtvaardigheid, zachtmoedigheid en nederigheid. We kunnen gedurende ons leven de geestelijke dimensie in onszelf aanwakkeren en zodoende groter maken. Dit is een lastige opgave en lijkt een voortdurende innerlijke strijd te zijn.

Geluk is leven vanuit liefde

De grootste en diepste geestelijke vervulling is de ervaring van liefde. Liefde is ook een gevoel dat verdiept, ontwikkelt en gezuiverd kan worden. In de liefde zit acceptatie, waardering, respect en kwetsbaarheid voor zowel jezelf,  de ander en de omgeving. Wanneer je enkel leeft in de materiële wereld ben je verminderd/niet in staat tot het ervaren van liefde. Hoe meer je jezelf geestelijk traint hoe dieper en onbaatzuchtiger je liefde wordt tot het zich uitkristalliseert in naastenliefde. De Bijbel roept ons op om tot het geestelijke te komen om zodoende alle geestelijke geneugten in onszelf te manifesteren waaronder liefde. Vanuit de Bijbel wordt gezegd dat als we liefde ervaren we dicht bij God zijn, ofwel, als we leven vanuit het geestelijke. “want God  is liefde.” 1 Johannes 4: 8.

Liefde is een gevoel wat we enkel in kwetsbaarheid, zachtheid en in verbinding kunnen ervaren en verdiepen. Wanneer onze gedachten en emoties worden gecorrumpeerd met veroordeling, haat, hardheid en agressie vloeit de liefde uit ons hart. “Niemand heeft ooit God gezien. Als wij elkaar liefhebben, blijft God in ons en is Zijn liefde in ons volmaakt geworden.” 1 Johannes 4:12. Het ervaren van liefde wordt volgens de Bijbel dus gezien als de kroon op ‘een gelukkig leven’. “En daarom moet u zich er met alle inzet op toeleggen om aan uw geloof deugd toe te voegen, aan de deugd kennis, aan de kennis zelfbeheersing, aan de zelfbeheersing volharding, aan de volharding godsvrucht, aan de godsvrucht broederliefde en aan de broederliefde liefde voor iedereen.” 2 Petrus 1: 3-7.

Het pad naar een gelukkig leven

Het pad naar een gelukkig leven volgens de Bijbel is een pad van aanbidding gericht op het geestelijke, handelen in lijn met het zuivere geweten en een training in zelfbeheersing en volharding. Op deze manier manifesteren er allerlei geestelijke dieptes in onszelf waaronder het gevoel van liefde. De liefde is dan gegrond, ofwel geworteld in God, in het geestelijke, in de bron van liefde zelf. Dit is waarin de Bijbel ‘een gelukkig leven’ ziet. “Want bij U is de bron van het leven; in uw licht zien wij het licht.” Psalm 36:10.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *